Sudoku oplossen: van je eerste puzzel tot de X-Wing

De regels in dertig seconden

Een sudoku heeft 9 rijen, 9 kolommen en 9 blokken van 3×3 vakjes. Sommige vakjes beginnen met een cijfer (de gegeven cijfers). Vul elk leeg vakje met een cijfer van 1 tot 9, zodat elke rij, elke kolom en elk blok elk cijfer precies één keer bevat.

Een goede puzzel heeft precies één oplossing, en elke sudoku op Puzzimo wordt daarop gecontroleerd voordat je hem ziet. Dat is belangrijk: je hoeft nooit te gokken. Zit je vast, dan is er altijd een logische volgende stap, en de technieken hieronder laten zien hoe je die vindt.

Scannen: vind een verborgen single

Begin elke puzzel met scannen. Kies een cijfer en een blok waar het nog niet in staat, en kijk langs de rijen en kolommen die door het blok lopen. Elk exemplaar van dat cijfer buiten het blok sluit een hele rij of kolom binnen het blok uit.

Volgens zijn eigen rij en kolom zou dat vakje meerdere cijfers kunnen bevatten, maar het is de enige plek in het blok waar de 8 kan staan. Dat is een verborgen single: het cijfer zit verstopt tussen andere mogelijkheden tot je het vanuit het blok bekijkt.

Laatste kandidaat: de naakte single

De omgekeerde blik: kies een leeg vakje en vraag je af welke cijfers het niet kan zijn. Verzamel alle cijfers die al in zijn rij, zijn kolom en zijn blok staan. Staan er acht verschillende, dan is het ontbrekende negende cijfer het antwoord.

Dit is een naakte single: als je goed kijkt, blijft er maar één kandidaat zichtbaar over. Vakjes met veel ingevulde buren, in volle rijen, kolommen en blokken, zijn de beste plekken om te zoeken.

Notities: houd de kandidaten bij

Bij gemiddelde en moeilijkere puzzels raakt het scannen op een gegeven moment uitgeput. Dan is het tijd voor notities (potloodstreepjes): de kleine cijfers die nog in elk leeg vakje kunnen. Zet op Puzzimo de Notities aan met de knop onder het rooster of met de toets N, en tik cijfers aan om ze toe te voegen of te verwijderen.

• Vul de notities blok voor blok in, zodat je geen vakje overslaat.
• Elke keer dat je een cijfer plaatst, verdwijnt het uit de notities van elk vakje in dezelfde rij, kolom en hetzelfde blok. Puzzimo wist die notities voor je; op papier doe je het met de hand.
• Een vakje waarvan de notities tot één cijfer slinken is een naakte single; een cijfer dat in een rij, kolom of blok in de notities van maar één vakje staat, is een verborgen single.

Notities kosten een minuut, maar ze maken van de gevorderde technieken hieronder iets wat je gewoon kunt zien in plaats van gokken.

Naakte paren

Als twee vakjes in dezelfde rij, kolom of hetzelfde blok dezelfde twee kandidaten hebben en verder niets, moeten die twee cijfers in die twee vakjes, in de ene of de andere volgorde. Je weet nog niet welk waar komt, maar wel dat geen ander vakje in die eenheid een van de twee kan bevatten.

Hetzelfde idee werkt ook voor naakte drietallen: drie vakjes in een eenheid waarvan de kandidaten samen maar drie cijfers zijn. Ze zijn zeldzamer en lastiger te zien, maar werken precies hetzelfde.

Wijzende paren

Soms liggen alle mogelijke plekken voor een cijfer binnen een blok op één rij of kolom. Het cijfer moet dan ergens op die lijn binnen het blok staan, dus kan het nergens anders op die lijn voorkomen, ook niet in de andere twee blokken.

Het omgekeerde werkt ook (dat heet blok-lijnreductie): als een cijfer in een rij alleen in vakjes van één blok kan staan, mag je het uit de rest van dat blok verwijderen.

De X-Wing

De X-Wing is de eerste echt gevorderde techniek en maakt vaak het verschil tussen een moeilijke en een expertpuzzel. Zoek een cijfer dat in twee verschillende rijen in precies twee vakjes past, en in beide rijen in dezelfde twee kolommen.

De vier vakjes vormen een rechthoek. Welke diagonaal ook klopt, elk van de twee kolommen krijgt zijn exemplaar van het cijfer binnen de rechthoek, dus je kunt dat cijfer uit alle andere vakjes van die kolommen halen. Met rijen en kolommen omgedraaid werkt het net zo.

Een aanpak die werkt

1. Scan elk cijfer over alle blokken, en daarna over rijen en kolommen, tot er geen verborgen singles meer verschijnen.
2. Zoek naakte singles in de volste rijen, kolommen en blokken.
3. Zit je vast, schrijf dan volledige notities voor het hele rooster.
4. Zoek naakte paren en wijzende paren, en ruim de notities op die ze uitsluiten.
5. Ga terug naar stap 1: elke eliminatie kan nieuwe singles opleveren.
6. Nog steeds vast bij een expertrooster? Controleer elk cijfer op een X-Wing.

Weersta de neiging om te gokken. Een foute gok kan lang verborgen blijven en de rest van het rooster ongemerkt verpesten. Als niets lijkt te werken, is de stap die je nodig hebt bijna altijd een paar of een single dat je nog niet hebt gezien.

Oefen op het juiste niveau

Sudoku op Puzzimo heeft vier niveaus, elk met minder gegeven cijfers: Makkelijk 40, Gemiddeld 33, Moeilijk 28 en Expert 24. Minder gegeven cijfers betekent meestal minder singles aan het begin, dus je leunt vaker op notities en de paartechnieken.

• De basis leren: speel Makkelijk en los hem op met alleen scannen, zonder notities.
• Sneller worden: ga naar Gemiddeld en gebruik notities pas als het scannen stopt.
• Paren en X-Wings leren: Moeilijk en Expert, met volledige notities.

Elk rooster is gratis, zonder account. Notities, ongedaan maken en hints zijn ingebouwd (een hint telt 30 seconden op bij een gerangschikte tijd), en een fout cijfer telt als fout: de derde beëindigt het spel, dus controleer even voordat je invult. Elke dag is er een nieuwe dagelijkse uitdaging.

Speel nu Sudoku↗